Yemesi eziyete dönüşen çok acı yiyecekleri neden severiz?

 Tarih: 11-12-2019 10:04:56
Yemesi eziyete dönüşen çok acı yiyecekleri neden severiz?

Tomografi, idar testi, tansiyon kontrolü ve fiziksel muayene sonucu, doktorlar hastanın zehirlenmediği ya da gizemli bir hastalığı olmadığı sonucuna vardılar.

Hasta, dünyanın en acı biberlerinden birini yemişti.

34 yaşındaki hastanın bir yarışmada yemeye karar verdiği "Carolina Reaper" adlı biber, jalapeno biberinden 275 kat daha acı.

Neyse ki, beyindeki damarların daralması sonucu yaşadıklarının hepsinin tedavisi vardı. Hasta tamamen iyileşti.

Bu, biraz aşırı bir örnek olabilir, ancak milyonlarca, belki de milyarlarca insan, dilde bir yanma hissi yaratan, çaresizce içeceğe uzanmamıza yol açan ve midemizi alt üst eden veya daha da beterine yol açan acı yemekleri düzenli olarak oturup, yiyoruz.

Neden?

Binlerce yıldır devam eden bir aşk ilişkisi bu ve giderek büyüyor. 2007-2018 arasında dünyadaki yeşil acı biber üretimi 27 milyon tondan 37 milyon tona yükseldi.

Evrimsel içgüdü

Pazar analiz şirketi IndexBox'un verilerine göre her birimiz son bir yılda yaklaşık 5 kilo acı biber yedik.

Bazı ülkelerin acıya düşkünlüğü çok daha büyük. Türkiye'de günde ortalama 86,5 gram biber tüketiliyor. Türkiye bu alanda, acı yiyecekleriyle meşhur Meksika'nın (günde 50,95 gram) açık ara önünde dünya lideri.

Peki, acıyı neden bu kadar çok seviyoruz?

Macera arayan psikolojimiz ve evrimsel içgüdülerimize karşı mücadelemizle ilgili karmaşık bir hikaye bu.

Doğanın sırrı

Acı biberlerin, kapsaisini, acıdan sorumlu maddeyi geliştirdikleri evrim süreci bile hala tartışmalı.

Uzmanlar, bitkilerin zamanla acı olduğunu ve memeliler ile böceklerin kendilerini yemesini önlemek için acı tadı ortaya çıkarttıklarını biliyor.

Ancak bu acı tat kuşları korkutmuyor.

Arizona Üniversitesi'nden araştırmacılar, bunun neden acı biber bitkilerinin çok işine yaradığını keşfetti.

Memelilerin sindirim sistemi, biber tohumların parçalıyor ve filizlenmelerini önlüyor.

Ancak, kuşlarda durum bu değil. Tohumlar sindirim sistemlerinden zarar görmeden geçiyor ve dışkıyla, fililenmeye hazır halde etrafa dağılıyorlar.

Peki, biber bitkileri acıyı memelileri kendilerini yemekten caydırmak için geliştirdiyse, neden insanlarda işe yaramıyor?

İnsanların normalde acı tatları zehirle ilişkilendirdiği düşünülürse, bu durum özellikle şaşırtıcı. Çünkü bu, evrimsel hayatta kalma mekanizmamızın bir parçası.

Neden Çinli sivri fareyle birlikte, acı yiyen tek memeli olduğumuza dair ipuçları var.

Yanma hissi

Bir teori, mantar ve bakterilerle mücadeleye yardımcı olduğu için acı yiyecekleri sevdiğimizi söylüyor.

İnsanların, acılı gıdaların çürümüş olma ihtimalinin daha düşük olduğunu fark ettikçe, acıyı yiyeceğin bozulmadığına yönelik bir işaret olarak gördüğü vurgulanıyor.

Bu tez, 1998'de Cornell Üniversitesi'nden biyologlar Jennifer Billing ve Paul W. Sherman tarafından dile getirilmişti.

Uzmanlar, 36 ülkenin etli yiyeceklerine ait geleneksel tarifleri aldı ve yiyeceklerin bozulmasının daha büyük bir risk olduğu sıcak iklimlerde, acı baharatların daha sık kullanıldığını tespit etti.

Tayland, Filipinler, Hindistan ve Malezya'da baharat kullanmada zirveyi alan ülkeler olurken, İsveç, Finlandiya ve Norveç listenin sonundaydı.

Paul W. Sherman, "Ben yemek tariflerinin, biz ve parazitlerimiz arasındaki evrim yarışı tarihinin kaydı olduklarını düşünüyorum. Mikropla aynı yiyecekler için bizimle yarışıyor" diyor ve ekliyor:

"Yiyeceklerle yaptığımız her şey, kurutmak, pişirmek, islemek, tuzlamak ya da baharatlar koymak. Hepsi mikroskobik rakiplerimiz tarafından zehirlenmeyi önlemek için."

Yavanlığın panzehiri

Yiyecek antropoloğu Kaori O'Connor ise bir başka ipucuna dikkat çekiyor.

O'Connor, şeker kamışı ve patates gibi, acı biberin de Avrup'da yüzyıllar boyunca bilinmeyen yiyecekler olduğuna dikkat çekiyor.

Ancak Avrupalı kaşifler Amerika kıtasına ulaşıp, ticaret yolları kurdukça dünyaya yayıldılar.

Kaori O'Connor, "Acı biberleri, Avrupalı kaşifler yaydı. şaşırtıcı tatları hızla mutfaklara girdi, bunlara Hint, Çin ve Tayland dahil. O zamanlar Avrupa'daki yiyeceklerin gerçekten yavan olduğunu unutmayalım. Ama acı biber aynı şekerde olduğu gibi tatları zenginleştirdi" diyor.

Macera arayışı

Ancak rakip teoriye göre, acı sevgimiz "kısıtlı risk" diye bilinen bir sürecin sonucu da olabilir.

Bu teoriye göre, lunaparktaki çarpışan arabalara binmeyi ya da paraşütle atlamayı sevdiren, heyacan arama içgüdüsü nedeniyle acı yemeye başladık.

Korku filmi izlemek gibi

Bu fikir de, ABD'de Pennsylvania Üniversitesi'nde psikoloji profesöü Paul Rozin tarafından geliştirildi.

Rozin, deneklerine aşama aşama, artık dayanamayacakları seviyeye gelene kadar, acılık seviyesi giderek artan biberler verdi.

Denekler, daha sonra görüşmelerde en çok hangi biberi sevdikleri sorulduğunda, dayanabildikleri en acı biberi seçtiler.

Rozin, "Negatif olaylardan bile keyif alan tek hayvan, insanoğlu. Aklımız, vücudumuz aksi yönde tepki verse de, başının belada olmadığını fark etmeyi öğrendi." diyor.

Acı biber yemeyi, korku filmi izlemeyi neden seviyorsak, aynı nedenle seviyoruz gibi görünüyor.

Huylar ve cinsiyet

Bilim insanları, bazı insanları acıyı neden diğerlerinden daha çok sevdiğini de anlamaya çalışıyor.

Gıda uzmanı Nadia Byrnes, cinsiyetin acılı yiyecek tüketiminde bir rol oynayıp oynamadığını araştırdı.

Nadia Byrnes, erkeklerin daha acı biberler seçerek etrafa verdikleri izlenim gibi dış etmenlerle motive olduklarını, kadınların ise acı hissiyle daha çok ilgilendiklerini tespit etti.

Byres, "Örneğin Meksika'da, acı biber yemek, güç, cesaret ve erkeksi huylarla bağlantılandırılıyor." diyor./ BBC Türkçe 

Etiketler ihya
  Bu haber 249 defa okunmuştur.
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Sağlık Haberleri
  1. Viyana’da Corona Virüsü Şüphesi Viyana’da Corona Virüsü Şüphesi

    Kızılay’dan Yardım Çağrısı: 66 Milyar Liralık Deprem Vergisi Nere.. Kızılay’dan Yardım Çağrısı: 66 Milyar Liralık Deprem Vergisi Nerede?

    Erdoğan: ‘’Bizim iktidarımızda önemli depremler oldu’’ .. Erdoğan: ‘’Bizim iktidarımızda önemli depremler oldu’’

  1. Pizzacıda Cinayet Pizzacıda Cinayet

    Damadın babasıyla gelinin annesi kaçtı, düğün iptal edildi Damadın babasıyla gelinin annesi kaçtı, düğün iptal edildi

    AMS Hangi Durumlarda İşsizlerin Maaşını Kesiyor? AMS Hangi Durumlarda İşsizlerin Maaşını Kesiyor?

    Otobüs Evi Yıktı: 4 Yaralı Otobüs Evi Yıktı: 4 Yaralı

    Direğe Çarpan Araç İkiye Ayrıldı Direğe Çarpan Araç İkiye Ayrıldı

    “Tüketim tarihi geçen ürünler, çamaşır suyu ile yıkanıp döner yap.. “Tüketim tarihi geçen ürünler, çamaşır suyu ile yıkanıp döner yapılıyor”

    Sosyal Yardım Müdürü Cinayeti: Ömür Boyu Hapis Sosyal Yardım Müdürü Cinayeti: Ömür Boyu Hapis

    Bezirkshauptmannschaft Cinayeti, İntikam Mı? Bezirkshauptmannschaft Cinayeti, İntikam Mı?

    Avusturya’da her dört insandan biri, bir kez de olsa ruhsal bir r.. Avusturya’da her dört insandan biri, bir kez de olsa ruhsal bir rahatsızlık geçirmekte

    Elinde Bıçakla Kafeye Giren Saldırgan Polis Tarafından Vurularak .. Elinde Bıçakla Kafeye Giren Saldırgan Polis Tarafından Vurularak Öldürüldü

    Viyana’da Sekiz İşçinin Patronu, Üç Aylık Maaşları Ödemeden Kaçtı.. Viyana’da Sekiz İşçinin Patronu, Üç Aylık Maaşları Ödemeden Kaçtı

    Viyana’da Kuyumcu Soygununu Turist Engelledi Viyana’da Kuyumcu Soygununu Turist Engelledi

    Hallstatt turist sayısını azaltmak için önlem alıyor Hallstatt turist sayısını azaltmak için önlem alıyor

    Kurz: ‘’Sosyal Haklar, Çalışmak İstemeyenler İçin Değildir’’ .. Kurz: ‘’Sosyal Haklar, Çalışmak İstemeyenler İçin Değildir’’

    'Geçinemiyorum diyenlerin maaşları düşürülsün’ demişti: Naylon fa.. 'Geçinemiyorum diyenlerin maaşları düşürülsün’ demişti: Naylon faturadan hapis yatmış!

    Gurbetçilerin oy hakkı kaldırılsın kampanyası Gurbetçilerin oy hakkı kaldırılsın kampanyası

    Viyana’da Corona Virüsü Şüphesi Viyana’da Corona Virüsü Şüphesi

    Çin'de ortaya çıkan yeni virüse, başka ülkelerde de rastlanmaya b.. Çin'de ortaya çıkan yeni virüse, başka ülkelerde de rastlanmaya başlandı

    Martha Bißmann SÖZ Partisinden Liste Başı Aday Martha Bißmann SÖZ Partisinden Liste Başı Aday

    Stres saçları nasıl beyazlatıyor? Stres saçları nasıl beyazlatıyor?

    KHK'lı göndermesi yapan Babil dizisi KHK'lı göndermesi yapan Babil dizisi

    Avusturya’da Patronlar AMS’yi, AMS İşsizleri Sömürüyor Avusturya’da Patronlar AMS’yi, AMS İşsizleri Sömürüyor

    Resmi Duyuru: Deprem Yardımlarını Sadece AFAD Toplayabilir! Resmi Duyuru: Deprem Yardımlarını Sadece AFAD Toplayabilir!

    Almanya’da Silahlı Saldırı: 6 Ölü Almanya’da Silahlı Saldırı: 6 Ölü

  1. Avusturya’da Türk Sucukları Piyasadan Geri Toplanıyor Avusturya’da Türk Sucukları Piyasadan Geri Toplanıyor

    Otobüsün İçine Büyük Tuvaletini Yaptı Otobüsün İçine Büyük Tuvaletini Yaptı

    Pizzacıda Cinayet Pizzacıda Cinayet

    700 bin kişiye sahte yolla Türkiye'den emeklilik 700 bin kişiye sahte yolla Türkiye'den emeklilik

    Samet A. Çocuklarını Öldürdüğünü Hatırlamadığını Söyledi .. Samet A. Çocuklarını Öldürdüğünü Hatırlamadığını Söyledi

    Viyana’da, Sığınmacı İrfan A.’ nın Donarak Öldüğü Tespit Edildi .. Viyana’da, Sığınmacı İrfan A.’ nın Donarak Öldüğü Tespit Edildi

    Avusturya Konsolosluğu: Geri Döneceğini İspat Et! Avusturya Konsolosluğu: Geri Döneceğini İspat Et!

    Damadın babasıyla gelinin annesi kaçtı, düğün iptal edildi Damadın babasıyla gelinin annesi kaçtı, düğün iptal edildi

    AMS Hangi Durumlarda İşsizlerin Maaşını Kesiyor? AMS Hangi Durumlarda İşsizlerin Maaşını Kesiyor?

    Yılın İlk Ölümcül Kazası St. Pölten’de Yaşandı: 2 Ölü .. Yılın İlk Ölümcül Kazası St. Pölten’de Yaşandı: 2 Ölü

    Hakan Şükür Überci Oldu Hakan Şükür Überci Oldu

    Avusturya’da Artık İşsizlerin, Nasıl İş Bulacağına Bilgisayar Kar.. Avusturya’da Artık İşsizlerin, Nasıl İş Bulacağına Bilgisayar Karar Verecek

    Genç kadın iki aylık bebeğinin yanında bıçaklanarak öldürülmüş ol.. Genç kadın iki aylık bebeğinin yanında bıçaklanarak öldürülmüş olarak bulundu

    Başbakan Kurz’un Fotoğrafındaki Ayrıntı Başbakan Kurz’un Fotoğrafındaki Ayrıntı

    Kufstein Atib Camisinde Yaşananlar Türkiye Gündeminde Kufstein Atib Camisinde Yaşananlar Türkiye Gündeminde

    Avusturya’da Hastalık İzni (Krankenstand) Avusturya’da Hastalık İzni (Krankenstand)

    Yolcu uçağı düştü: 170'ten fazla yolcu ve mürettebattan 'kurtulan.. Yolcu uçağı düştü: 170'ten fazla yolcu ve mürettebattan 'kurtulan yok'

    Otobüs Evi Yıktı: 4 Yaralı Otobüs Evi Yıktı: 4 Yaralı

    2020’de Avusturya’da Yürürlüğe Giren ‘’Bakım İzni Yasası’’.. 2020’de Avusturya’da  Yürürlüğe Giren ‘’Bakım İzni Yasası’’

    399 Euro’luk TV’ye yanlışlıkla 30.99 Euro etiket ortalığı karıştı.. 399 Euro’luk TV’ye yanlışlıkla 30.99 Euro etiket ortalığı karıştırdı

    Türkiye, Atatürk Havaalanı için Fransız şirkete 389 milyon Euro m.. Türkiye, Atatürk Havaalanı için Fransız şirkete 389 milyon Euro maddi tazminat ödeyecek

    Direğe Çarpan Araç İkiye Ayrıldı Direğe Çarpan Araç İkiye Ayrıldı

    2020’de Avusturya’yı Neler Bekliyor? 2020’de Avusturya’yı Neler Bekliyor?

    Graz’da 280 Bin Euro’luk Sosyal İstismar Graz’da 280 Bin Euro’luk Sosyal İstismar

HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI